{"id":41144,"date":"2016-10-26T00:00:00","date_gmt":"2016-10-26T00:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/azrbaycann-yay-otlaqlar-qoruyaq-mhv-olmasna-imkan-vermyk\/"},"modified":"2021-02-17T16:44:18","modified_gmt":"2021-02-17T16:44:18","slug":"azrbaycann-yay-otlaqlar-qoruyaq-mhv-olmasna-imkan-vermyk","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/azrbaycann-yay-otlaqlar-qoruyaq-mhv-olmasna-imkan-vermyk\/","title":{"rendered":"Az&#x259;rbaycan&#x131;n yay otlaqlar&#x131;: qoruyaq, m&#x259;hv olmas&#x131;na imkan verm&#x259;y&#x259;k"},"content":{"rendered":"<p><strong><\/p>\n<ul>\n<li>\u0130qtisadi inki\u015faf v\u0259 bazar imkanlar\u0131<\/li>\n<li>K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 v\u0259 k\u0259nd yerl\u0259rinin inki\u015faf\u0131<\/li>\n<li>\u018flaq\u0259, enerji s\u0259m\u0259r\u0259liliyi, \u0259traf m\u00fchit v\u0259 iqlim d\u0259yi\u015fikliyi<\/li>\n<li>\u018ftraf m\u00fchit v\u0259 iqlim d\u0259yi\u015fikliyi<\/li>\n<\/ul>\n<p><\/strong><\/p>\n<p><strong><\/p>\n<p>Mal-qaran\u0131n n\u0259zar\u0259tsiz otar\u0131lmas\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n \u015fimal-q\u0259rb b\u00f6lg\u0259sind\u0259ki da\u011fl\u0131q \u0259razil\u0259rin deqradasiyaya u\u011framas\u0131na v\u0259 s\u0259hrala\u015fmas\u0131na, el\u0259c\u0259 d\u0259 yerli fermalar\u0131n as\u0131l\u0131 oldu\u011fu otlaqlar\u0131n yax\u0131n zamanlarda tamamil\u0259 yox olmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xara bil\u0259r. Yerli icmalarla \u0259laq\u0259li Avropa \u0130ttifaq\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n Clima East layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 maliyy\u0259l\u0259\u015fdiriril\u0259r\u0259k torpa\u011f\u0131n eroziya prosesinin dayand\u0131r\u0131lmas\u0131na v\u0259 land\u015faft\u0131n b\u0259rpa olunmas\u0131na imkan yaratmaqla yana\u015f\u0131, fermer t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n qorunub saxlan\u0131lmas\u0131na y\u00f6n\u0259lib.<\/p>\n<p><\/strong><\/p>\n<div class=\"paragraph paragraph--type--image-block paragraph--view-mode--xml\">\n<div class=\"node__media node__media--carousel node__media--right\">\n<div class=\"node__media-container\">\n            <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"\/sites\/default\/files\/2017-05\/160615%20AZE%20Burovdal%20Climate%20East%20H-3177_0.jpg\" width=\"6016\" height=\"4016\" alt=\"Burovdal, Azerbaijan\" typeof=\"Image\" \/><\/p><\/div>\n<\/p><\/div>\n<div class=\"node__text\">\n<p><strong><span lang=\"RU\" lang=\"RU\" lang=\"RU\">Qoyunlar\u0131n yeti\u015fdirilm\u0259si \u2013 Az\u0259rbaycan\u0131n k\u0259nd t\u0259s\u0259r\u00fcffat\u0131n\u0131n \u0259n\u0259n\u0259vi f\u0259aliyy\u0259t n\u00f6v\u00fcd\u00fcr. Bir \u00e7ox yerl\u0259rd\u0259 qoyun\u00e7uluq \u0259sas g\u0259lir m\u0259nb\u0259yidir.<\/span><\/strong><\/p>\n<p>Lakin mal-qaran\u0131n n\u0259zar\u0259tsiz otar\u0131lmas\u0131 iqlim d\u0259yi\u015fk\u0259nlikl\u0259rinin t\u0259siriyl\u0259 yana\u015f\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 B\u00f6y\u00fck Qafqazda torpa\u011f\u0131n deqradasiyaya u\u011framas\u0131na, s\u0259hrala\u015fmas\u0131na v\u0259 otlaqlar\u0131n ild\u0259n-il\u0259 pisl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r. M\u00fct\u0259xx\u0259sisl\u0259rin fikrinc\u0259, yay otlaqlar\u0131n\u0131n sistemsiz istismar\u0131 onlar\u0131n dem\u0259k olar ki, 50 ild\u0259n sonra tamamil\u0259 yox olmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xaracaq.<\/p>\n<p>Clima East v\u0259 ya \u201c\u0130qlim d\u0259yi\u015fk\u0259nliyin\u0259 ekosistemli yana\u015fma\u201d layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 m\u0259qs\u0259d torpa\u011f\u0131n eroziya prosesini dayand\u0131rmaq, ard\u0131c\u0131l sistemli idar\u0259etm\u0259 hesab\u0131na Az\u0259rbaycan\u0131n otlaqlar\u0131n\u0131n m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131rmaqd\u0131r.<\/p>\n<p>Pilot \u0259razi olaraq Az\u0259rbaycan\u0131n \u015fimal-q\u0259rb hiss\u0259sind\u0259, B\u00f6y\u00fck Qafqaz\u0131n \u0259t\u0259kl\u0259rind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n \u0130smay\u0131ll\u0131 rayonunun yay otlaqlar\u0131 se\u00e7ilib ki, burada heyvandarl\u0131q \u0259sas f\u0259aliyy\u0259t n\u00f6v\u00fcd\u00fcr. Layih\u0259 1 milyon avro b\u00fcdc\u0259sil\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131 v\u0259 BMT-nin \u0130nki\u015faf Proqram\u0131 (UNDP) il\u0259 maliyy\u0259\u015fdiril\u0259r\u0259k h\u0259yata ke\u00e7irilir.<\/p>\n<p>\u201cBu da\u011flar \u0259vv\u0259ll\u0259r tamamil\u0259 ya\u015f\u0131l me\u015f\u0259l\u0259rl\u0259 \u00f6rt\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fc. \u0130ndi is\u0259 yay m\u00f6vs\u00fcm\u00fcn\u00fcn sonunda burada dem\u0259k olar ki, ya\u015f\u0131ll\u0131qlar qalmayacaq\u201d, &#8211; bu s\u00f6zl\u0259ri layih\u0259nin f\u0259allar\u0131ndan olan \u0130smay\u0131ll\u0131n\u0131n Burovdal k\u0259nd sakini 40 ya\u015fl\u0131 <strong>B\u0259d\u0259l M\u0259simov<\/strong> s\u00f6yl\u0259yir.<\/p>\n<p>Burovdal d\u0259niz s\u0259viyy\u0259sind\u0259n 1800 metr h\u00fcnd\u00fcrl\u00fckd\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259r\u0259k rayonun \u0259n uca k\u0259ndidir. K\u0259nd m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m da\u011f m\u0259nz\u0259r\u0259l\u0259ri v\u0259 otlaqlarla \u0259hat\u0259l\u0259nib ki, yerli fermerin t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 bundan \u00e7ox as\u0131l\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Heyvanlar\u0131n sistemsiz v\u0259 h\u0259ddind\u0259n art\u0131q otar\u0131lmas\u0131 yay otlaqlar\u0131n\u0131n deqradasiyaya u\u011franas\u0131n\u0131n \u0259sas faktorudur. Az\u0259rbaycan\u0131n Ekologiya v\u0259 T\u0259bii S\u0259rv\u0259tl\u0259r Nazirliyind\u0259 hesab edirl\u0259r ki, bu m\u0259s\u0259l\u0259 t\u0259xir\u0259sal\u0131nmaz f\u0259aliyy\u0259tl\u0259r t\u0259l\u0259b ed\u0259n prioritetli ekoloji probleml\u0259rd\u0259n biridir.<\/p>\n<p>Normativl\u0259r\u0259 uy\u011fun olaraq 1 hektar yay otla\u011f\u0131nda 4-8 ba\u015f x\u0131rdabuynuzlu heyvan otarmaq olar. H\u0259qiq\u0259td\u0259 is\u0259, yay otlaqlar\u0131n\u0131n h\u0259r hektar\u0131nda 20-30, b\u0259z\u0259n is\u0259 50 ba\u015f x\u0131rdabuynuzlu heyvan otar\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>\u201cBu, norman\u0131 d\u0259f\u0259l\u0259r\u0259 \u00fcst\u0259l\u0259yir. Fermerl\u0259r el\u0259 indi d\u0259 hiss edirl\u0259r ki, buralarda ild\u0259n-il\u0259 heyvanlar \u00fc\u00e7\u00fcn yem azal\u0131r. Otlaqlar\u0131n nizams\u0131z v\u0259 h\u0259ddind\u0259n art\u0131q istifad\u0259 olunmas\u0131 10-20 ild\u0259n sonra onlar\u0131n tamamil\u0259 m\u0259hv olmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xaracaq\u201d, &#8211; layih\u0259nin koordinatoru <strong>Elt\u0259kin \u00d6m\u0259rov <\/strong>x\u0259b\u0259rdarl\u0131q edir.<\/p>\n<p>B\u00f6y\u00fck Qafqaz\u0131n da\u011f\u0259t\u0259kl\u0259ri g\u00fccl\u00fc t\u0259sir alt\u0131nda qal\u0131b. Bel\u0259 ki, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131n i\u015f\u011fal olunmas\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n yay otlaqlar\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131n\u0131n \u2013 560 min hektar sah\u0259nin itirilm\u0259sin\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131b. Haz\u0131rda az\u0259rbaycanl\u0131 qa\u00e7q\u0131nlar da mal-qaras\u0131n\u0131 Qafqaz\u0131n \u0259t\u0259kl\u0259rind\u0259 otarmal\u0131 olurlar.<\/p>\n<\/div>\n<p><strong class=\"node_view\"><\/strong>\n      <\/div>\n<div class=\"paragraph paragraph--type--image-block paragraph--view-mode--xml\">\n<div class=\"node__media node__media--carousel node__media--right\">\n<div class=\"node__media-container\">\n            <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"\/sites\/default\/files\/2017-05\/160615%20AZE%20Burovdal%20Climate%20East%20M-3120.jpg\" width=\"6016\" height=\"4016\" alt=\"Pastures of Burovdal\" typeof=\"Image\" \/><\/p><\/div>\n<div class=\"node__media-container\">\n            <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"\/sites\/default\/files\/2018-10\/Azerbaijan%20pasture%20-%20Clima%20East%20-%20Rene_0.jpg\" width=\"6016\" height=\"4016\" alt=\"Khamis is a shepherd in the summer pastures areas of Azerbaijan (Ismayilli region)\" typeof=\"Image\" \/><\/p><\/div>\n<\/p><\/div>\n<div class=\"node__text\">\n<p><strong>Systematic management of pastures<\/strong><\/p>\n<p>The first phase of the project, which is implemented from 2013 to 2017, included an inventory of pastures. On the area of 3,000 hectares where 16 pastures are located, the experts studied the structure of the soil and vegetation. The results showed that on the whole territory there are areas, which are now heavily exposed to degradation and are low in nutrients.<\/p>\n<p><strong>Otlaqlar\u0131n sistemli idar\u0259 olunmas\u0131 <\/strong><\/p>\n<p>Layih\u0259nin 2013-2017-ci ill\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn hesablanan ilkin fazas\u0131 \u00f6z\u00fcn\u0259 otlaqlar\u0131n invertarla\u015fmas\u0131n\u0131 daxil edib. M\u00fct\u0259xx\u0259sisl\u0259r 16 otlaq yerl\u0259\u015f\u0259n 3 hektar \u0259razid\u0259 torpa\u011f\u0131n qurulu\u015f v\u0259 bitki \u00f6rt\u00fcy\u00fcn\u00fc \u00f6yr\u0259nibl\u0259r. N\u0259tic\u0259l\u0259r g\u00f6st\u0259rib ki, b\u00fct\u00fcn \u0259razid\u0259 el\u0259 hiss\u0259l\u0259r var ki, bura g\u00fccl\u00fc deqradasiyaya m\u0259ruz qalaraq mikroelementl\u0259ri t\u00fck\u0259nib.<\/p>\n<p>Torpa\u011f\u0131n b\u0259rpa edilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u0259n t\u0259dbirl\u0259rd\u0259n biri da\u011f \u0259razil\u0259rinin \u0259kin edilm\u0259sidir. Burovdalda \u015fitillik t\u0259chiz edilib ki, burada regionun \u0259n\u0259n\u0259vi \u2013 al\u00e7a, itburnu, yemi\u015fan, f\u0131st\u0131q, \u015e\u0259rq pal\u0131d\u0131, \u00e7aytikan\u0131, da\u011f gilas\u0131, yaban\u0131 alma v\u0259 ba\u015fqa bitkil\u0259ri yeti\u015fdirilir.<\/p>\n<p>\u201cFidanlar\u0131 da\u011fa g\u0259tiril\u0259r\u0259k orada \u0259kirik. Bu, torpa\u011f\u0131 m\u00f6hk\u0259ml\u0259d\u0259r\u0259k onun eroziyaya u\u011framas\u0131n\u0131n v\u0259 a\u015f\u0131nmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 al\u0131r. \u018fkilmi\u015f \u0259razil\u0259rin mal-qaradan qorunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7\u0259p\u0259rl\u0259rin qurulmas\u0131 bunu \u0259yani g\u00f6st\u0259rir ki, bitki \u00f6rt\u00fcy\u00fcn\u0259 imkan veril\u0259rs\u0259 bu, t\u0259bii yolla b\u0259rpa oluna bil\u0259r\u201d, &#8211; Elt\u0259kin \u00d6m\u0259rov bildirir.<\/p>\n<p>S\u0259pin \u00fc\u00e7\u00fcn xa\u015fadan f\u0259al istifad\u0259 edirl\u0259r \u2013 bu, paxlal\u0131lar f\u0259sil\u0259sind\u0259n olan bitkidir ki, z\u00fclal, karbohidrat v\u0259 amin tur\u015fularla z\u0259ngindir, el\u0259c\u0259 d\u0259 70 santimetr\u0259 q\u0259d\u0259r arta bil\u0259r. H\u0259m\u00e7inin xa\u015fa yerli bitkil\u0259rin toxumlar\u0131 il\u0259 qar\u0131\u015faraq mal-qara \u00fc\u00e7\u00fcn qiym\u0259tli yem olur. Bundan \u0259lav\u0259, 1 hektar xa\u015fa 400 kiloqrama q\u0259d\u0259r bal ver\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>Burovdal\u0131n b\u0259l\u0259diyy\u0259 s\u0259dri <strong>A\u011fami A\u011fayev<\/strong> qeyd edir ki, sovetl\u0259r d\u00f6n\u0259mind\u0259 kolxozlar olan zaman fermerl\u0259r n\u0259yi v\u0259 n\u0259 vaxt etm\u0259yi d\u0259qiq bilirdil\u0259r:<\/p>\n<p>\u201c\u0130ndi is\u0259 \u0259sas problem \u2013 sistemli planla\u015fd\u0131r\u0131lman\u0131n olmamas\u0131d\u0131r. Son zamanlar t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259r qar\u0131\u015f\u0131b. H\u0259r k\u0259s \u00f6z t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131 qarmaqar\u0131\u015f\u0131q, \u00fcmumi f\u0259aliyy\u0259t sxemi olmadan apar\u0131r. B\u0259z\u0259n onlar \u0259traf m\u00fchiti v\u0259 sabahk\u0131 g\u00fcn\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259d\u0259n f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rirl\u0259r\u201d.<\/p>\n<p>H\u0259m\u00e7inin layih\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 fermerl\u0259r\u0259 mal-qaran\u0131n otar\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn n\u00f6vb\u0259 il\u0259 \u0259v\u0259z olunma sistemi t\u0259klif olundu. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn otlaqlar\u0131n \u0259razisi \u00e7\u0259p\u0259rl\u0259rl\u0259n\u0259r\u0259k g\u00fcnd\u0259lik otar\u0131lma \u00fc\u00e7\u00fcn 3-4 hektarl\u0131q sah\u0259l\u0259r\u0259 ayr\u0131ld\u0131. Bu sistem fermerl\u0259rin \u00f6z mal-qaras\u0131 il\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00f6vr\u00fc ke\u00e7\u0259r\u0259k ilkin \u0259raziy\u0259 g\u0259l\u0259n\u0259d\u0259k h\u0259r sah\u0259nin t\u0259xmin\u0259n iki h\u0259ft\u0259 \u201cistirah\u0259t\u201d etm\u0259sin\u0259 imkan ver\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Layih\u0259 koordinatorunun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, yax\u0131n g\u00fcnl\u0259rd\u0259 yeddi \u0259n f\u0259al fermer t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda elektrik \u00e7\u0259p\u0259rl\u0259r qura\u015fd\u0131r\u0131lacaq. Bunlar heyvanlara he\u00e7 bir ziyan vurmadan sah\u0259l\u0259rd\u0259n uzaq durmaq \u00fc\u00e7\u00fcn refleksl\u0259r istehsal ed\u0259c\u0259k. H\u0259m\u00e7inin bu, \u00e7oban\u0131n da i\u015fini asanla\u015fd\u0131raraq.<\/p>\n<p>Yerli \u00e7oban <strong>Hamis <\/strong><strong>Miriyev<\/strong> do\u011fma rayonunda layih\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n f\u0259aliyy\u0259t\u0259 m\u00fcsb\u0259t yana\u015f\u0131r:<\/p>\n<ul>\n<li>S\u0259rh\u0259dl\u0259nmi\u015f \u00e7\u0259p\u0259rl\u0259rin qura\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131ndan sonra f\u0259rq hiss olunur. Do\u011fma yurdumuzda torpa\u011f\u0131n deqradasiyaya u\u011framas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq maraqlar\u0131m\u0131za uy\u011fundur\u201d.<\/li>\n<\/ul>\n<p>\u201cBiz \u00f6z\u00fcm\u00fcz d\u0259 bilirdik ki, otlaqlarda problem var. Bel\u0259 ki, ya\u015f\u0131ll\u0131qlar ild\u0259n-il\u0259 azal\u0131rd\u0131. Lakin n\u0259 ed\u0259c\u0259yimizi bilmirdik\u201d, &#8211; u\u015faql\u0131qdan \u00e7obanl\u0131qla m\u0259\u015f\u011ful olan 35 ya\u015fl\u0131 Hamis bildirir.<\/p>\n<p>\u201c\u018fg\u0259r yax\u0131n ill\u0259rd\u0259 y\u00fcks\u0259k da\u011fl\u0131q \u0259razil\u0259rd\u0259 torpaqlar\u0131n deqradasiyaya u\u011framas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131naraq ya\u015f\u0131l bitki \u00f6rt\u00fcy\u00fc b\u0259rpa olunarsa, bu, yerli fermerl\u0259r\u0259 d\u0259 b\u00f6y\u00fck imkanlar a\u00e7araq onlara m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259k\u201d, &#8211; Hamis s\u00f6zl\u0259rin\u0259 \u0259lav\u0259 ed\u0259r\u0259k bu i\u015fi se\u00e7\u0259r\u0259k, onun m\u00f6ht\u0259r\u0259m olmas\u0131n\u0131 hesab edir.<\/p>\n<p><strong>F\u0259aliyy\u0259tin alternativ n\u00f6vl\u0259ri <\/strong><\/p>\n<p>Clima East layih\u0259sinin \u0259sas m\u0259qs\u0259di otlaqlarda torpaqlar\u0131n b\u0259rpa olunmas\u0131ndan ba\u015fqa, Az\u0259rbaycanda \u0259lav\u0259 h\u0259d\u0259f olaraq \u2013 fermer f\u0259aliyy\u0259tinin alternativ n\u00f6vl\u0259rinin inki\u015faf\u0131na k\u00f6m\u0259k etm\u0259kdir. Bu da fermerl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn mal-qaran\u0131n say\u0131n\u0131n azalmas\u0131 zaman\u0131 \u0259lav\u0259 g\u0259lir g\u0259tirm\u0259sin\u0259 yard\u0131m\u00e7\u0131 olacaq.<\/p>\n<p>Bu, ar\u0131\u00e7\u0131l\u0131q, m\u00fcalic\u0259vi da\u011f otlar\u0131n\u0131n toplanmas\u0131, meyv\u0259l\u0259rin emal edilm\u0259si v\u0259 kompot, m\u00fcr\u0259bb\u0259, qurumeyv\u0259 hal\u0131nda sat\u0131lmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Koordinatorun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, ar\u0131\u00e7\u0131l\u0131q bir \u00e7ox yerli fermerl\u0259ri maraqland\u0131r\u0131b. Bel\u0259 ki, bu f\u0259aliyy\u0259t n\u00f6v\u00fc \u00e7ox zaman s\u0259rf etm\u0259d\u0259n real g\u0259lir g\u0259tir\u0259 bil\u0259r. Ar\u0131\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n bal kimi dig\u0259r m\u0259hsullar\u0131 \u2013 ar\u0131 yap\u0131\u015fqan\u0131, tozcuq, ar\u0131 z\u0259h\u0259ri d\u0259 g\u00fccl\u00fc m\u00fcalic\u0259vi x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r\u0259 malikdir.<\/p>\n<p>\u201cLayih\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 regionda fermer t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn sad\u0259 konstruksiyal\u0131 sat\u0131\u015f m\u0259nq\u0259t\u0259l\u0259ri tikil\u0259c\u0259k. Burada istehsal\u00e7\u0131lar diller olmadan \u00f6z m\u0259hsullar\u0131n\u0131 birba\u015fa sata bil\u0259c\u0259kl\u0259r\u201d, &#8211; E.\u00d6m\u0259rov bildirir.<\/p>\n<p>H\u0259m\u00e7inin fermerl\u0259r ki\u00e7ik \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc konteynerl\u0259rl\u0259 t\u0259min olunacaq ki, burada sat\u0131lan m\u0259hsulun n\u00f6v\u00fc, k\u0259ndin v\u0259 rayonun loqotipi qeyd olunacaq. Bel\u0259likl\u0259, \u0130smay\u0131ll\u0131 rayonunun c\u0259lbedici m\u0259hsullar\u0131 yaln\u0131z yerli sakinl\u0259r aras\u0131nda deyil, el\u0259c\u0259 d\u0259 turistl\u0259r aras\u0131nda da t\u0259l\u0259blilik \u015fans\u0131 \u0259ld\u0259 ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>\u201cFermerl\u0259rin \u0259lav\u0259 s\u0259y g\u00f6st\u0259rm\u0259si, onlara real fayda g\u0259tirm\u0259sini d\u0259rk etdirm\u0259k bizim \u00fc\u00e7\u00fcn vacibdir. M\u0259qs\u0259dimiz \u2013 onlara perspektiv g\u00f6st\u0259r\u0259r\u0259k, ilkin m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 stimul verm\u0259kdir ki, onlar g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 d\u0259 bu i\u015fi s\u0259rb\u0259st \u015f\u0259kild\u0259 davam etdir\u0259 bilsinl\u0259r\u201d, &#8211; E.\u00d6m\u0259rov bildirir.<\/p>\n<p>\u201c\u0130smay\u0131ll\u0131 rayon sakinl\u0259r bu i\u015fd\u0259 tamamil\u0259 maraql\u0131d\u0131rlar\u201d.<\/p>\n<p>Bunu layih\u0259nin yerli f\u0259al\u0131 <strong>B\u0259d\u0259l M\u0259simov<\/strong> bildirir:<\/p>\n<p>\u201c\u0130lk n\u0259tic\u0259l\u0259ri g\u00f6rd\u00fckd\u0259 bir \u00e7ox yerli fermerd\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259 b\u00f6y\u00fck h\u0259v\u0259s yarand\u0131. H\u0259tta layih\u0259 ba\u015fa \u00e7atandan sonra biz, \u0259limizd\u0259n g\u0259l\u0259n h\u0259r \u015feyi ed\u0259c\u0259yik ki, torpa\u011f\u0131m\u0131z\u0131 effektli v\u0259 ehtiyatl\u0131 istifad\u0259 ed\u0259k\u201d.<\/p>\n<p>Clima East layih\u0259si \u015e\u0259rq T\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131 \u00f6lk\u0259sind\u0259 \u2013 Az\u0259rbaycan, G\u00fcrc\u00fcstan, Erm\u0259nistan, Ukrayna, Moldova v\u0259 Belarusda h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259c\u0259k. \u00dcmumi b\u00fcdc\u0259si 18 milyon avro olan layih\u0259 \u0259lveri\u015fsiz iqlim d\u0259yi\u015fikliyin\u0259 t\u0259sirin azalmas\u0131 v\u0259 uy\u011funla\u015fman\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn effektiv yana\u015fmalar\u0131n t\u0259tbiqin\u0259 k\u00f6m\u0259k ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p><strong>Yelena Ostapenko<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.climaeast.eu\/\">Clima East<\/a><\/p>\n<\/div>\n<p><strong class=\"node_view\"><\/strong>\n      <\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mal-qaran\u0131n n\u0259zar\u0259tsiz otar\u0131lmas\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n \u015fimal-q\u0259rb b\u00f6lg\u0259sind\u0259ki da\u011fl\u0131q \u0259razil\u0259rin deqradasiyaya u\u011framas\u0131na v\u0259 s\u0259hrala\u015fmas\u0131na, el\u0259c\u0259 d\u0259 yerli fermalar\u0131n as\u0131l\u0131 oldu\u011fu otlaqlar\u0131n yax\u0131n zamanlarda tamamil\u0259 yox olmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xara bil\u0259r. Yerli icmalarla \u0259laq\u0259li Avropa \u0130ttifaq\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n Clima East layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 maliyy\u0259l\u0259\u015fdiriril\u0259r\u0259k torpa\u011f\u0131n eroziya prosesinin dayand\u0131r\u0131lmas\u0131na v\u0259 land\u015faft\u0131n b\u0259rpa olunmas\u0131na imkan yaratmaqla yana\u015f\u0131, fermer t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n qorunub saxlan\u0131lmas\u0131na y\u00f6n\u0259lib.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":41145,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[374,376,284],"tags":[],"topic":[],"class_list":["post-41144","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-whats-happening-az","category-tematik-xbr","category-news-az"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.4 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Az&#x259;rbaycan&#x131;n yay otlaqlar&#x131;: qoruyaq, m&#x259;hv olmas&#x131;na imkan verm&#x259;y&#x259;k - EU for Azerbaijan<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/azrbaycann-yay-otlaqlar-qoruyaq-mhv-olmasna-imkan-vermyk\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Az&#x259;rbaycan&#x131;n yay otlaqlar&#x131;: qoruyaq, m&#x259;hv olmas&#x131;na imkan verm&#x259;y&#x259;k - EU for Azerbaijan\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Mal-qaran\u0131n n\u0259zar\u0259tsiz otar\u0131lmas\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n \u015fimal-q\u0259rb b\u00f6lg\u0259sind\u0259ki da\u011fl\u0131q \u0259razil\u0259rin deqradasiyaya u\u011framas\u0131na v\u0259 s\u0259hrala\u015fmas\u0131na, el\u0259c\u0259 d\u0259 yerli fermalar\u0131n as\u0131l\u0131 oldu\u011fu otlaqlar\u0131n yax\u0131n zamanlarda tamamil\u0259 yox olmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xara bil\u0259r. Yerli icmalarla \u0259laq\u0259li Avropa \u0130ttifaq\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n Clima East layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 maliyy\u0259l\u0259\u015fdiriril\u0259r\u0259k torpa\u011f\u0131n eroziya prosesinin dayand\u0131r\u0131lmas\u0131na v\u0259 land\u015faft\u0131n b\u0259rpa olunmas\u0131na imkan yaratmaqla yana\u015f\u0131, fermer t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n qorunub saxlan\u0131lmas\u0131na y\u00f6n\u0259lib.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/azrbaycann-yay-otlaqlar-qoruyaq-mhv-olmasna-imkan-vermyk\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"EU for Azerbaijan\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2016-10-26T00:00:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-02-17T16:44:18+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/wp-content\/uploads\/FS-Clima-East_0.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"500\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"333\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"efgdigital\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"efgdigital\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"10 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/azrbaycann-yay-otlaqlar-qoruyaq-mhv-olmasna-imkan-vermyk\/\",\"url\":\"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/azrbaycann-yay-otlaqlar-qoruyaq-mhv-olmasna-imkan-vermyk\/\",\"name\":\"Az&#x259;rbaycan&#x131;n yay otlaqlar&#x131;: qoruyaq, m&#x259;hv olmas&#x131;na imkan verm&#x259;y&#x259;k - EU for Azerbaijan\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/azrbaycann-yay-otlaqlar-qoruyaq-mhv-olmasna-imkan-vermyk\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/azrbaycann-yay-otlaqlar-qoruyaq-mhv-olmasna-imkan-vermyk\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/wp-content\/uploads\/FS-Clima-East_0.jpg\",\"datePublished\":\"2016-10-26T00:00:00+00:00\",\"dateModified\":\"2021-02-17T16:44:18+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/#\/schema\/person\/8e61f36472c1a07751c0c51b469566db\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/azrbaycann-yay-otlaqlar-qoruyaq-mhv-olmasna-imkan-vermyk\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"az-AZ\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/azrbaycann-yay-otlaqlar-qoruyaq-mhv-olmasna-imkan-vermyk\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az-AZ\",\"@id\":\"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/azrbaycann-yay-otlaqlar-qoruyaq-mhv-olmasna-imkan-vermyk\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/wp-content\/uploads\/FS-Clima-East_0.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/wp-content\/uploads\/FS-Clima-East_0.jpg\",\"width\":500,\"height\":333,\"caption\":\"People enjoying mountain pasture\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/azrbaycann-yay-otlaqlar-qoruyaq-mhv-olmasna-imkan-vermyk\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Az&#x259;rbaycan&#x131;n yay otlaqlar&#x131;: qoruyaq, m&#x259;hv olmas&#x131;na imkan verm&#x259;y&#x259;k\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/#website\",\"url\":\"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/\",\"name\":\"EU for Azerbaijan\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"az-AZ\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/#\/schema\/person\/8e61f36472c1a07751c0c51b469566db\",\"name\":\"efgdigital\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az-AZ\",\"@id\":\"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/53d8cb126cff14a5dd568f2dd65fdf3ad9542207d0e197850c88aed5f5464585?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/53d8cb126cff14a5dd568f2dd65fdf3ad9542207d0e197850c88aed5f5464585?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"efgdigital\"},\"url\":\"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/author\/efgdigital\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Az&#x259;rbaycan&#x131;n yay otlaqlar&#x131;: qoruyaq, m&#x259;hv olmas&#x131;na imkan verm&#x259;y&#x259;k - EU for Azerbaijan","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/azrbaycann-yay-otlaqlar-qoruyaq-mhv-olmasna-imkan-vermyk\/","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"Az&#x259;rbaycan&#x131;n yay otlaqlar&#x131;: qoruyaq, m&#x259;hv olmas&#x131;na imkan verm&#x259;y&#x259;k - EU for Azerbaijan","og_description":"Mal-qaran\u0131n n\u0259zar\u0259tsiz otar\u0131lmas\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n \u015fimal-q\u0259rb b\u00f6lg\u0259sind\u0259ki da\u011fl\u0131q \u0259razil\u0259rin deqradasiyaya u\u011framas\u0131na v\u0259 s\u0259hrala\u015fmas\u0131na, el\u0259c\u0259 d\u0259 yerli fermalar\u0131n as\u0131l\u0131 oldu\u011fu otlaqlar\u0131n yax\u0131n zamanlarda tamamil\u0259 yox olmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xara bil\u0259r. Yerli icmalarla \u0259laq\u0259li Avropa \u0130ttifaq\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n Clima East layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 maliyy\u0259l\u0259\u015fdiriril\u0259r\u0259k torpa\u011f\u0131n eroziya prosesinin dayand\u0131r\u0131lmas\u0131na v\u0259 land\u015faft\u0131n b\u0259rpa olunmas\u0131na imkan yaratmaqla yana\u015f\u0131, fermer t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n qorunub saxlan\u0131lmas\u0131na y\u00f6n\u0259lib.","og_url":"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/azrbaycann-yay-otlaqlar-qoruyaq-mhv-olmasna-imkan-vermyk\/","og_site_name":"EU for Azerbaijan","article_published_time":"2016-10-26T00:00:00+00:00","article_modified_time":"2021-02-17T16:44:18+00:00","og_image":[{"width":500,"height":333,"url":"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/wp-content\/uploads\/FS-Clima-East_0.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"efgdigital","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"efgdigital","Est. reading time":"10 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/azrbaycann-yay-otlaqlar-qoruyaq-mhv-olmasna-imkan-vermyk\/","url":"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/azrbaycann-yay-otlaqlar-qoruyaq-mhv-olmasna-imkan-vermyk\/","name":"Az&#x259;rbaycan&#x131;n yay otlaqlar&#x131;: qoruyaq, m&#x259;hv olmas&#x131;na imkan verm&#x259;y&#x259;k - EU for Azerbaijan","isPartOf":{"@id":"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/azrbaycann-yay-otlaqlar-qoruyaq-mhv-olmasna-imkan-vermyk\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/azrbaycann-yay-otlaqlar-qoruyaq-mhv-olmasna-imkan-vermyk\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/wp-content\/uploads\/FS-Clima-East_0.jpg","datePublished":"2016-10-26T00:00:00+00:00","dateModified":"2021-02-17T16:44:18+00:00","author":{"@id":"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/#\/schema\/person\/8e61f36472c1a07751c0c51b469566db"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/azrbaycann-yay-otlaqlar-qoruyaq-mhv-olmasna-imkan-vermyk\/#breadcrumb"},"inLanguage":"az-AZ","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/azrbaycann-yay-otlaqlar-qoruyaq-mhv-olmasna-imkan-vermyk\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az-AZ","@id":"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/azrbaycann-yay-otlaqlar-qoruyaq-mhv-olmasna-imkan-vermyk\/#primaryimage","url":"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/wp-content\/uploads\/FS-Clima-East_0.jpg","contentUrl":"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/wp-content\/uploads\/FS-Clima-East_0.jpg","width":500,"height":333,"caption":"People enjoying mountain pasture"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/azrbaycann-yay-otlaqlar-qoruyaq-mhv-olmasna-imkan-vermyk\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Az&#x259;rbaycan&#x131;n yay otlaqlar&#x131;: qoruyaq, m&#x259;hv olmas&#x131;na imkan verm&#x259;y&#x259;k"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/#website","url":"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/","name":"EU for Azerbaijan","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"az-AZ"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/#\/schema\/person\/8e61f36472c1a07751c0c51b469566db","name":"efgdigital","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az-AZ","@id":"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/53d8cb126cff14a5dd568f2dd65fdf3ad9542207d0e197850c88aed5f5464585?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/53d8cb126cff14a5dd568f2dd65fdf3ad9542207d0e197850c88aed5f5464585?s=96&d=mm&r=g","caption":"efgdigital"},"url":"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/author\/efgdigital\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41144","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=41144"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41144\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media\/41145"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=41144"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=41144"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=41144"},{"taxonomy":"topic","embeddable":true,"href":"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/wp-json\/wp\/v2\/topic?post=41144"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}