{"id":41036,"date":"2020-04-17T00:00:00","date_gmt":"2020-04-17T00:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/namszlq-xaos-v-axnama-dezinformasiyann-insanlara-tsiri-v-ona-qar-mbariz\/"},"modified":"2021-02-17T16:44:01","modified_gmt":"2021-02-17T16:44:01","slug":"namszlq-xaos-v-axnama-dezinformasiyann-insanlara-tsiri-v-ona-qar-mbariz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/namszlq-xaos-v-axnama-dezinformasiyann-insanlara-tsiri-v-ona-qar-mbariz\/","title":{"rendered":"&#x130;nams&#x131;zl&#x131;q, xaos v&#x259; &#xE7;axna&#x15F;ma. Dezinformasiyan&#x131;n insanlara t&#x259;siri v&#x259; ona qar&#x15F;&#x131; m&#xFC;bariz&#x259;"},"content":{"rendered":"<p><strong><\/p>\n<ul>\n<li>K\u0259si\u015f\u0259n sah\u0259l\u0259r<\/li>\n<li>V\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259ti<\/li>\n<li>Media azadl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 m\u00fcst\u0259qilliyi<\/li>\n<li>\u0130nstitutlar v\u0259 yax\u015f\u0131 idar\u0259\u00e7iliyin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si<\/li>\n<li>\u0130dar\u0259\u00e7ilik, qanunun aliliyi v\u0259 insan h\u00fcquqlar\u0131<\/li>\n<\/ul>\n<p><\/strong><\/p>\n<p><strong><\/p>\n<p><span><span><span><span lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\"><span>\u201cAmerikal\u0131lar bakterioloji silah haz\u0131rlaya bil\u0259rl\u0259r\u201d, \u201cG\u00fcrc\u00fcstan bil\u0259r\u0259kd\u0259n a\u011fcaqanadlar\u0131 x\u0259st\u0259liy\u0259 yoluxdurur v\u0259 Rusiyaya g\u00f6nd\u0259rir\u201d, \u201cG\u00fcrc\u00fc laboratoriyas\u0131nda k\u00fctl\u0259vi \u00f6l\u00fcm hallar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259lumatlar yay\u0131l\u0131b\u201d.\u00a0<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><\/strong><\/p>\n<div class=\"paragraph paragraph--type--video-block paragraph--view-mode--xml\">\n<div class=\"node__text\"><\/div>\n<div class=\"node__text\">\n<p><span><span><span><span lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\"><span>D\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 bil\u0259rsiniz ki, bu ifad\u0259l\u0259r Hollivud istehsal\u0131 trillerl\u0259rind\u0259n g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcb. \u018fslind\u0259 is\u0259 onlar Tbilisi yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda yerl\u0259\u015f\u0259n Ri\u00e7ard Luqar ad\u0131na ictimai sa\u011flaml\u0131q t\u0259dqiqat m\u0259rk\u0259zi bar\u0259d\u0259 Rusiya k\u00fctl\u0259vi informasiya vasit\u0259l\u0259rin\u0259 m\u0259xsus x\u0259b\u0259rl\u0259rd\u0259n b\u0259zi par\u00e7alard\u0131r. Ad\u0131 \u00e7\u0259kil\u0259n laboratoriya G\u00fcrc\u00fcstan v\u0259 AB\u015e aras\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. Amma m\u0259rk\u0259zin f\u0259aliyy\u0259ti nam\u0259lum s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n Rusiya t\u0259r\u0259fini \u00e7ox narahat edir v\u0259 h\u0259min \u00f6lk\u0259 bu laboratoriyan\u0131 dezinformasiya v\u0259 t\u0259bli\u011fat at\u0259\u015fin\u0259 tutur.\u00a0\u00a0<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span><span><span><span lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\"><span>&#8220;2018-ci ilin sentyabr\u0131nda d\u00fcnya ictimaiyy\u0259ti Rusiyan\u0131n B\u00f6y\u00fck Britaniyada &#8220;Novi\u00e7ok&#8221; adl\u0131 \u0259s\u0259b sistemini iflic ed\u0259n preparat\u0131 s\u0131naqdan ke\u00e7irdiyini m\u00fczakir\u0259 etdiyi bir d\u00f6vrd\u0259 Rusiya Luqar laboratoriyas\u0131nda guya AB\u015e t\u0259r\u0259find\u0259n Rusiyaya qar\u015f\u0131 bioloji silah\u0131n haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia edirdi&#8221;. Bunu G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n median\u0131n inki\u015faf\u0131 fondunun t\u0259dqiqat\u00e7\u0131s\u0131 Sopo Gelava deyir.\u00a0<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span><span><span><span lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\"><span>Google v\u0259 ya YouTube-un axtar\u0131\u015f s\u0259tirl\u0259rind\u0259 &#8220;luqar laboratoriyas\u0131&#8221; s\u00f6zl\u0259rini daxil ets\u0259niz, g\u00f6r\u0259rsiniz ki, insanlar\u0131 t\u0259\u015fvi\u015f\u0259 salan x\u0259b\u0259rl\u0259rin \u00e7oxu m\u0259hz Rusiya K\u0130V-l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n haz\u0131rlanm\u0131\u015fd\u0131r. Bu x\u0259b\u0259rl\u0259rin \u0259sass\u0131z oldu\u011funu v\u0259 laboratoriyada n\u0259 ba\u015f verdiyini ictimaiyy\u0259t\u0259 g\u00f6st\u0259rm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Luqar ad\u0131na laboratoriya \u00f6z qap\u0131lar\u0131n\u0131 insanlar\u0131n \u00fcz\u00fcn\u0259 a\u00e7d\u0131.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n<p><strong class=\"node_view\"><\/strong>\n      <\/div>\n<div class=\"paragraph paragraph--type--image-block paragraph--view-mode--xml\">\n<div class=\"node__text\">\n<p><span><span><span><span lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\"><span>&#8220;Laboratoriyaya G\u00fcrc\u00fc jurnalistl\u0259rind\u0259n \u00e7ox, Rusiya jurnalistl\u0259ri ba\u015f \u00e7\u0259kmi\u015fdi. Onlar\u0131 laboratoriyan\u0131n b\u00fct\u00fcn bina v\u0259 korpuslar\u0131na buraxd\u0131lar&#8221;, &#8211; dey\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 n\u0259zar\u0259t \u00fczr\u0259 milli m\u0259rk\u0259zinin direktor m\u00fcavini Pata \u0130mnadze bildirir.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span><span><span><span lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\"><span>M\u00fctamadi t\u0259\u015fkl olunan a\u00e7\u0131q qap\u0131 g\u00fcnl\u0259rin\u0259 baxmayaraq, Rusiyan\u0131n t\u0259bli\u011fatla m\u0259\u015f\u011ful olan K\u0130V-l\u0259ri f\u0259aliyy\u0259t istiqam\u0259tini d\u0259yi\u015fm\u0259di. M\u0259s\u0259l\u0259n, Rusiyan\u0131n Sputnik x\u0259b\u0259r agentliyi <\/span><\/span><span lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\"><span>laboratoriyada ke\u00e7iril\u0259n \u201ca\u00e7\u0131q qap\u0131 g\u00fcnl\u0259rini\u201d<\/span><\/span><span lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\"> etinas\u0131z v\u0259 inams\u0131zcas\u0131na t\u0259svir etdi<span>.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span><span><span><span lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\"><span>\u018flb\u0259tt\u0259, Rusiya medias\u0131n\u0131n Luqar ad\u0131na laboratoriya bar\u0259d\u0259 s\u0259sl\u0259ndirdiyi &#8220;s\u0259sli-k\u00fcyl\u00fc&#8221; iddialar\u0131n he\u00e7 biri h\u0259qiq\u0259ti \u0259ks etdirmirdi v\u0259 onlar\u0131n ham\u0131s\u0131 s\u0259hiyy\u0259 sah\u0259sind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259kzib olunmu\u015fdu. Lakin ist\u0259dikl\u0259ri n\u0259tic\u0259ni \u0259ld\u0259 ed\u0259 bilmi\u015fdil\u0259r. Bel\u0259 ki, g\u00fcrc\u00fcl\u0259rin 20%-i laboratoriyan\u0131n epidemiyan\u0131n yay\u0131lmas\u0131na \u015f\u0259rait yaratd\u0131\u011f\u0131na \u0259min idi. Bel\u0259c\u0259 post-h\u0259qiq\u0259t d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 dezinformasiya i\u015fini bax bel\u0259 g\u00f6r\u00fcr.\u00a0<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n<div class=\"node__media node__media--carousel node__media--right\">\n<div class=\"node__media-container\">\n            <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"\/sites\/default\/files\/2020-04\/community-of-collapse_image%20%28002%29.png\" width=\"1024\" height=\"512\" alt=\"EUvsDisinfo.eu s\u0259hif\u0259sind\u0259 2015-ci ild\u0259n etibar\u0259n t\u0259xmin\u0259n 8000 dezinformasiya n\u00fcmun\u0259si toplan\u0131b\" typeof=\"Image\" \/><\/p><\/div>\n<\/p><\/div>\n<div class=\"node__text\">\n<p><span><span><span><strong><span lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\"><span>Dezinformasiya = inams\u0131zl\u0131q, xaos, \u00e7axna\u015fma<\/span><\/span><\/strong><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span><span><span><span lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\"><span>2017-ci ild\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131, Rusiyadan qaynaqlanan dezinformasiya il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 aparmaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 euvsdisinfo.eu resursunu i\u015f\u0259 sald\u0131. Bu internet s\u0259hif\u0259si \u00fc\u00e7 dild\u0259 &#8211; ingilis, rus v\u0259 alman dill\u0259rind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. \u0130nternet s\u0259hif\u0259sind\u0259 (2015-ci ild\u0259n etibar\u0259n) t\u0259xmin\u0259n 8000 n\u00fcmun\u0259nin topland\u0131\u011f\u0131 <\/span><\/span><a href=\"https:\/\/euvsdisinfo.eu\/disinformation-cases\/\"><span><span>dezinformasiya m\u0259lumat bazas\u0131<\/span><\/span><\/a><span lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\"> <span>m\u00f6vcuddur.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span><span><span><span lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\"><span>Dezinformasiya m\u0259lumatlar\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131 Sovet ittifaq\u0131n\u0131n ke\u00e7mi\u015f \u00fczvl\u0259ri olan alt\u0131 \u00f6lk\u0259y\u0259 y\u00f6n\u0259lmi\u015fdir. Az\u0259rbaycan (31), Erm\u0259nistan (80), Moldova (132), Belarus (252), G\u00fcrc\u00fcstan (345), Ukrayna (3193). M\u0259hz bu \u00f6lk\u0259l\u0259ri Rusiya uzun ill\u0259rdir \u00f6z t\u0259sir dair\u0259sind\u0259 saxlama\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span><span><span><span lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\"><span>Bu \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 t\u0259tbiq olunan dezinformasiya n\u00fcmun\u0259l\u0259rinin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti \u00e7axna\u015fma yaratma\u011fa, daxili siyasi v\u0259ziyy\u0259ti pozma\u011fa, t\u0259hdid\u0259 v\u0259 ya h\u0259rbi g\u0259rginliyi art\u0131rma\u011fa (Ukrayna misal\u0131nda oldu\u011fu kimi) y\u00f6n\u0259lmi\u015fdir. \u018fks\u0259r vaxt\u0131 bel\u0259 x\u0259b\u0259rl\u0259r sad\u0259c\u0259 c\u0259f\u0259ngiyyat m\u0259zmunlu olur, a\u00e7\u0131q-ayd\u0131n h\u0259qiq\u0259t\u0259 uy\u011fun olmur v\u0259 ya t\u0259hrif olunmu\u015f m\u0259lumatlar olur. Lakin, bununla onlar\u0131n s\u0259m\u0259r\u0259si azalm\u0131r.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n<p><strong class=\"node_view\"><\/strong>\n      <\/div>\n<div class=\"paragraph paragraph--type--image-block paragraph--view-mode--xml\">\n<div class=\"node__text\">\n<p><span><span><span><span lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\"><span>&#8220;Kr\u0131m\u0131n Rusiya t\u0259r\u0259find\u0259n ilhaq\u0131 v\u0259 h\u0259min \u00f6lk\u0259nin Donbasa soxulmas\u0131 zaman\u0131 Ukrayna daha b\u00f6y\u00fck dezinformasiya il\u0259 \u00fczl\u0259\u015fmi\u015fdir. Bunlar media v\u0259 sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 i\u015f\u0259 sal\u0131nan hibrid t\u0259bli\u011fat al\u0259tl\u0259ri idi&#8221;, &#8211; dey\u0259 Ukraynan\u0131n &#8220;Bu g\u00fcn&#8221; sayt\u0131n\u0131n siyas\u0131 t\u0259hlil\u00e7isi Kristina Zelenyuk n\u0259ql edir.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span><span><span><span lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\"><span>Erm\u0259nistanl\u0131 media ekspert Samvel Martirosyan\u0131n s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, dezinformasiya bazar\u0131 \u00e7ox geni\u015fdir v\u0259 insanlar\u0131 manipulyasiya etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 daima yeni vasit\u0259 v\u0259 al\u0259t axtar\u0131\u015f\u0131nda olan yax\u015f\u0131 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r d\u0259 bu sah\u0259d\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n<div class=\"node__media node__media--carousel node__media--right\">\n<div class=\"node__media-container\">\n            <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"\/sites\/default\/files\/2020-04\/Kristina%20Zelenyuk%202%20%28002%29.jpg\" width=\"1920\" height=\"1008\" alt=\"Ukraynan\u0131n &quot;Bu g\u00fcn&quot; sayt\u0131n\u0131n siyas\u0131 t\u0259hlil\u00e7isi Kristina Zelenyuk\" typeof=\"Image\" \/><\/p><\/div>\n<div class=\"node__media-container\">\n            <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"\/sites\/default\/files\/2020-04\/Samvel%20Martirosyan%20%28002%29.jpg\" width=\"1920\" height=\"1008\" alt=\"Erm\u0259nistanl\u0131 media ekspert Samvel Martirosyan\" typeof=\"Image\" \/><\/p><\/div>\n<div class=\"node__media-container\">\n            <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"\/sites\/default\/files\/2020-04\/Aleksandr%20Starikevich%20%28002%29.jpg\" width=\"1920\" height=\"1008\" alt=\"&quot;H\u0259mr\u0259ylik&quot; internet portal\u0131n\u0131n ba\u015f redaktoru Aleksandr Starikevi\u00e7  G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n on.ge. onlayn media platformas\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259ri Anina Tepnadze\" typeof=\"Image\" \/><\/p><\/div>\n<\/p><\/div>\n<div class=\"node__text\">\n<p><span><span><span><span lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\"><span>&#8220;Hal-haz\u0131rda sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r vasit\u0259sil\u0259 bir ne\u00e7\u0259 saat \u0259rzind\u0259 \u00e7axna\u015fma yaratmaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. M\u0259lumat o q\u0259d\u0259r tez yay\u0131l\u0131r ki, insanlar\u0131n onun dezinformasiya olub-olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamaq imkan\u0131 olmur&#8221;, &#8211; dey\u0259 Martirosyan \u0259lav\u0259 edir.\u00a0<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span><span><span><span lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\"><span>2020-ci ilin mart ay\u0131nda Avropa xarici \u0259laq\u0259l\u0259r xidm\u0259ti &#8220;Koronavirus haqq\u0131nda dezinformasiya&#8221; adl\u0131 <\/span><\/span><a href=\"https:\/\/euvsdisinfo.eu\/ru\/%D1%81%D0%BF%D0%B5%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%8B%D0%B9-%D0%BE%D1%82%D1%87%D0%B5%D1%82-%D0%B5%D0%B2%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9-%D1%81%D0%BB%D1%83%D0%B6%D0%B1\/\"><span><span>x\u00fcsusi hesabat\u0131n\u0131<\/span><\/span><\/a><span lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\"><span> d\u0259rc etmi\u015fdir. H\u0259min s\u0259n\u0259dd\u0259 Kreml y\u00f6n\u00fcml\u00fc dezinformasiya \u00fc\u00e7\u00fcn ayr\u0131ca bir b\u00f6lm\u0259 ayr\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span><span><span><span lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\"><span>T\u0259kc\u0259 fevral v\u0259 mart aylar\u0131nda EUvsDisinfo m\u0259lumat bazas\u0131nda Rusiya y\u00f6n\u00fcml\u00fc k\u00fctl\u0259vi informasiya vasit\u0259l\u0259rinin koronavirus haqq\u0131nda yayd\u0131\u011f\u0131 110-dan art\u0131q dezinformasiya m\u0259lumat\u0131 qeyd\u0259 al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r.<\/span><\/span><span lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\"> <span>Bu n\u00fcmun\u0259l\u0259r Kremlin etimads\u0131zl\u0131q v\u0259 xaos toxumu s\u0259pm\u0259k, ictimai narahatl\u0131\u011fa s\u0259b\u0259b olan b\u00f6hran v\u0259ziyy\u0259tl\u0259rinin v\u0259 probleml\u0259rin d\u0259rinl\u0259\u015fdirilm\u0259si kimi \u0259n\u0259n\u0259vi strategiyas\u0131na uy\u011fun idi.<\/span> <span>X\u00fcsus\u0259n Rusiya auditoriyas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f dezinformasiyada virus t\u0259cav\u00fcz\u00fcn xarici formas\u0131 kimi t\u0259svir edilir v\u0259 koronavirusun AB\u015e, yaxud q\u0259rbd\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n gizli laboratoriyalar\u0131n m\u0259hsulu oldu\u011fu iddia edilirdi.<\/span> <span>Beyn\u0259lxalq auditoriya \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f dezinformasiya is\u0259 virusu \u00f6z m\u0259qs\u0259dl\u0259rin\u0259 \u00e7atmaqda silah kimi istifad\u0259 ed\u0259n &#8220;qlobal elitalar&#8221; haqq\u0131nda sui-q\u0259sd n\u0259z\u0259riyy\u0259l\u0259rin\u0259 y\u00f6n\u0259ldilmi\u015fdir.\u00a0<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span><span><span><span lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\"><span>\u015eok v\u0259 ya konspiroloji n\u0259z\u0259riyy\u0259l\u0259ri yay\u0131mlayan yalan v\u0259 manipulyasiya xarakteri da\u015f\u0131yan x\u0259b\u0259rl\u0259rin \u00e7oxlu\u011fu t\u0259dric\u0259n m\u0259lumat\u0131n qavran\u0131lmas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fir. \u018fvv\u0259lc\u0259 insanlar dezinformasiyan\u0131 qavram\u0131rlar, sonra ona inanm\u0131rlar. Sonra is\u0259 bel\u0259 materiallar\u0131n \u00e7oxlu\u011fu s\u0259b\u0259bind\u0259n t\u0259r\u0259dd\u00fcd etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131rlar. M\u0259lumatlar vasit\u0259sil\u0259 manipulyasiya etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan t\u0259\u015fkilat v\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259r m\u0259hz bu m\u0259qs\u0259d\u0259 \u00e7atma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span><span><span><span lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\"><span>&#8220;Dezinformasiya qorxulu t\u0259hl\u00fck\u0259 da\u015f\u0131y\u0131r v\u0259 o t\u0259kc\u0259 ali t\u0259hsili olmayan v\u0259 ya siyas\u0259tl\u0259 maraqlanmayanlara toxunmur. \u018fslind\u0259 ham\u0131 z\u0259rb\u0259 alt\u0131ndad\u0131r&#8221;. Belarusda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n &#8220;H\u0259mr\u0259ylik&#8221; sayt\u0131n\u0131n ba\u015f redaktoru Aleksandr Starikevi\u00e7 bu fikird\u0259dir.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n<p><strong class=\"node_view\"><\/strong>\n      <\/div>\n<div class=\"paragraph paragraph--type--image-block paragraph--view-mode--xml\">\n<div class=\"node__text\">\n<p><span><span><span><strong><span lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\"><span>T\u0259nqidi d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 car\u00e7\u0131lar\u0131 yalan x\u0259b\u0259rl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131<\/span><\/span><\/strong><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span><span><span><span lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\"><span>Haz\u0131rki r\u0259q\u0259msal d\u00fcnyada x\u0259b\u0259r g\u00fcnd\u0259liyinin d\u0259yi\u015fm\u0259 tezliyi o q\u0259d\u0259r s\u00fcr\u0259tlidir ki, insanlar hadis\u0259l\u0259ri daha d\u0259rind\u0259n t\u0259hlil etm\u0259y\u0259 imkan tapm\u0131rlar. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 yalan x\u0259b\u0259rl\u0259r v\u0259 manipulyasiyalar real x\u0259b\u0259rl\u0259r kimi qavran\u0131l\u0131r. Dezinformasiyan\u0131n de\u015fifr\u0259 edilm\u0259si \u00fcz\u0259rind\u0259 i\u015f media, saxta m\u0259lumatlar\u0131 if\u015fa ed\u0259n t\u0259\u015fkilatlar, x\u0259b\u0259rl\u0259r \u00fczr\u0259 k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259rin \u00fcz\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr.\u00a0<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span><span><span><span lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\"><span>&#8220;Bu i\u015f\u0259 ki\u00e7ik qrup insanlar\u0131n c\u0259lb olunmas\u0131 kifay\u0259t deyil. Onun n\u0259tic\u0259si b\u00fct\u00fcn c\u0259miyy\u0259ti \u0259hat\u0259 etm\u0259lidir. Biz b\u00fct\u00fcn c\u0259miyy\u0259ti \u00f6yr\u0259tm\u0259liyik&#8221;. Samvel Martirosyan bel\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr.\u00a0<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n<div class=\"node__media node__media--carousel node__media--right\">\n<div class=\"node__media-container\">\n            <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"\/sites\/default\/files\/2020-04\/Anina%20Tepnadze2%20%28002%29.jpg\" width=\"1347\" height=\"972\" alt=\"G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n on.ge. onlayn media platformas\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259ri Anina Tepnadze\" typeof=\"Image\" \/><\/p><\/div>\n<div class=\"node__media-container\">\n            <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"\/sites\/default\/files\/2020-04\/Saadat%20%20Mammadova%20CBC%20%28002%29.jpg\" width=\"1920\" height=\"1008\" alt=\"Az\u0259rbaycan\u0131n CBC televiziya kanal\u0131n\u0131n x\u0259b\u0259rl\u0259r departamentinin r\u0259hb\u0259ri S\u0259ad\u0259t M\u0259mmadova\" typeof=\"Image\" \/><\/p><\/div>\n<\/p><\/div>\n<div class=\"node__text\">\n<p><span><span><span><span lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\"><span>G\u0259ncl\u0259r dezinformasiya il\u0259 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 effektiv k\u00f6m\u0259k\u00e7i rolunu oynaya bil\u0259rl\u0259r. G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n on.ge. onlayn media platformas\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259ri Anina Tepnadze bel\u0259 hesab edir.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span><span><span><span lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\"><span>Onun fikrinc\u0259, g\u0259ncl\u0259r dezinformasiya haqq\u0131nda daha \u00e7ox m\u0259lumatl\u0131d\u0131rlar v\u0259 daha skeptik m\u00f6vqey\u0259 sahibdirl\u0259r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u00f6z valideyn v\u0259 qon\u015fular\u0131na m\u0131\u0259lumatlardan d\u00fczg\u00fcn istifad\u0259 qaydalar\u0131n\u0131 \u00f6yr\u0259d\u0259 bil\u0259rl\u0259r.\u00a0<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span><span><span><span lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\"><span>&#8220;Ancaq g\u0259ncl\u0259rin bu i\u015f\u0259 c\u0259lb olunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn onlara bunun &#8220;onlar\u0131n problemi deyil&#8221;, h\u0259r k\u0259sin problemi oldu\u011funu v\u0259 bunun h\u0259qiq\u0259t\u0259n vacib oldu\u011funu bildir\u0259n mesajlar \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259lidir. G\u0259ncl\u0259r d\u0259 h\u0259qiq\u0259tin \u00e7ox yax\u015f\u0131 car\u00e7\u0131lar\u0131 ola bil\u0259rl\u0259r&#8221;, &#8211; dey\u0259 Tepnadze qeyd edir.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span><span><span><span lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\"><span>Aleksandr Starikevi\u00e7 dezinformasiyan\u0131n insanlar t\u0259r\u0259find\u0259n qavran\u0131lmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn u\u015faq bax\u00e7as\u0131ndan t\u0259nqidi d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259nin \u00f6yr\u0259dilm\u0259sinin vacib oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span><span><span><span lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\"><span>O, h\u0259m\u00e7inin h\u0259yat haqq\u0131nda t\u0259s\u0259vv\u00fcr\u00fc tam formala\u015fan insanlarla i\u015fl\u0259m\u0259yin \u00e7\u0259tin oldu\u011fu q\u0259na\u0259tind\u0259dir. &#8220;\u0130nsanlar\u0131n \u00e7oxunda bel\u0259 bir reaksiya olur &#8220;niy\u0259 siz m\u0259n\u0259 a\u011f\u0131l \u00f6yr\u0259dirsiniz, m\u0259n \u00f6z\u00fcm h\u0259r \u015feyi bilir\u0259m&#8221;. Amma h\u0259r zaman auditoriyan\u0131n bir hiss\u0259si izah\u0131 qavray\u0131r v\u0259 m\u0259hz onlarla i\u015fl\u0259m\u0259k laz\u0131md\u0131r&#8221;, &#8211; dey\u0259 Starikevi\u00e7 \u0259lav\u0259 edir.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span><span><span><span lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\"><span>Dezinformasiya il\u0259 daha radikal m\u00fcbariz\u0259 \u00fcsullar\u0131 var, m\u0259s\u0259l\u0259n qanunvericilik s\u0259viyy\u0259sind\u0259. Az\u0259rbaycan\u0131n CBC televiziya kanal\u0131n\u0131n x\u0259b\u0259rl\u0259r departamentinin r\u0259hb\u0259ri S\u0259ad\u0259t M\u0259mmadova d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ki, saxta x\u0259b\u0259rl\u0259r probleminin aradan qald\u0131rmas\u0131 sah\u0259sind\u0259 h\u0259r hans\u0131 beyn\u0259lxalq qanunvericiliyin, s\u0259n\u0259din v\u0259 ya nizamnam\u0259nin q\u0259bul olunmas\u0131 t\u0259l\u0259b olunur.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span><span><span>\u00a0<\/span><\/span><\/span><span><span><span><span lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\"><span>&#8220;Saxta x\u0259b\u0259rl\u0259r art\u0131q milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259, d\u00fcnyada sabitliyi poza bil\u0259c\u0259k bir vasit\u0259y\u0259 \u00e7evrilir v\u0259 onu t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik kontekstind\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irm\u0259yin vaxt\u0131 g\u0259lib \u00e7at\u0131b&#8221;, &#8211; dey\u0259 M\u0259mm\u0259dova israrla bildirir.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n<p><strong class=\"node_view\"><\/strong>\n      <\/div>\n<div class=\"paragraph paragraph--type--image-block paragraph--view-mode--xml\">\n<div class=\"node__text\">\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><span><span><span><strong><span lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\"><span>Blogerl\u0259r dezinformasiyaya qar\u015f\u0131<\/span><\/span><\/strong><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span><span><span><span lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\"><span>Sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rin populyarl\u0131q qazanmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 median\u0131n blogerl\u0259r qismind\u0259 r\u0259qibl\u0259ri ortaya \u00e7\u0131xd\u0131. Onlar da geni\u015f auditoriya toplama\u011f\u0131 bacar\u0131rlar. Blogerl\u0259r dezinformasiyaya qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 aparmaqda k\u00f6m\u0259k\u00e7i rolunu oynaya bil\u0259rl\u0259r.\u00a0<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span><span><span><span lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\"><span>&#8220;\u00c7ox vaxt insanlar blogerl\u0259r\u0259, \u0259n\u0259n\u0259vi m\u0259lumat m\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259n daha \u00e7ox inan\u0131rlar. Bu inam d\u0259r\u0259c\u0259sini n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq ictimai r\u0259y liderl\u0259ri il\u0259 birlikd\u0259 dezinformasiya v\u0259 \u015fayi\u0259 dal\u011falar\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 ala bil\u0259rl\u0259r&#8221;, &#8211; dey\u0259 Samvel Martirosyan fikirl\u0259rini b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcr.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"node__media node__media--carousel node__media--right\">\n<div class=\"node__media-container\">\n            <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"\/sites\/default\/files\/2020-04\/Dorin-Galben_md.jpg\" width=\"1920\" height=\"1080\" alt=\"Moldoval\u0131 bloger Dorin Qalben\" typeof=\"Image\" \/><\/p><\/div>\n<\/p><\/div>\n<div class=\"node__text\">\n<p><span><span><span><span lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\"><span>Moldovadan olan m\u0259\u015fhur bloger Dorin Qalben is\u0259 hesab edir ki, sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r yalan m\u0259lumatlar\u0131n &#8220;yuvas\u0131na&#8221; \u00e7evrilib v\u0259 bunu d\u0259rhal dayand\u0131rmaq laz\u0131md\u0131r. &#8220;Bizim (blogerl\u0259rin &#8211; red.) rolumuz m\u00fcmk\u00fcn q\u0259d\u0259r \u00e7ox insan\u0131 \u0259hat\u0259 ed\u0259r\u0259k onlara saxta x\u0259b\u0259r fenomeni v\u0259 onun \u00f6lk\u0259nin v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yin\u0259 t\u0259sirl\u0259ri bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015fmaqd\u0131r&#8221;.\u00a0<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span><span><span><span lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\"><span>Az\u0259rbaycanl\u0131 bloger Seymur Kaz\u0131mov is\u0259 ictimai r\u0259y liderl\u0259rinin m\u0259suliyy\u0259tin\u0259 toxunub. O, hesab edir ki, blogerl\u0259r saxta m\u0259lumatlar\u0131 v\u0259 dezinformasiyan\u0131 t\u0259hlil etm\u0259li v\u0259 t\u0259kzibl\u0259r d\u0259rc etm\u0259lidirl\u0259r.\u00a0<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span><span><span><span lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\"><span>&#8220;Blogerl\u0259r dostlar\u0131n, yaxud tan\u0131\u015flar\u0131n v\u0259 h\u0259min ictimai r\u0259y liderinin oxudu\u011fu saxta n\u0259\u015frl\u0259rin n\u00fcmun\u0259l\u0259rini ictimaiyy\u0259t\u0259 n\u00fcmayi\u015f etdirm\u0259lidirl\u0259r. Ad\u0259t\u0259n konkret n\u00fcmun\u0259l\u0259r n\u0259z\u0259ri n\u00fcmun\u0259l\u0259rd\u0259n daha yax\u015f\u0131 t\u0259sir\u0259 malikdir&#8221;, &#8211; dey\u0259 Belaruslu bloger v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f f\u0259al\u0131 Anton Motolko bildirir. O, bir \u00e7ox m\u0259qamlara ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirir. \u201cBirinci v\u0259 \u0259n vacib m\u0259qam \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fcn saxta payla\u015f\u0131m m\u0259nb\u0259yin\u0259 \u00e7evrilm\u0259m\u0259yimizdir. Bel\u0259 bir q\u0131z\u0131l qayda var: saxta m\u0259lumata ox\u015fay\u0131rsa, payla\u015fmay\u0131n\u201d.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n<p><strong class=\"node_view\"><\/strong>\n      <\/div>\n<div class=\"paragraph paragraph--type--image-block paragraph--view-mode--xml\">\n<div class=\"node__media node__media--carousel node__media--right\">\n<div class=\"node__media-container\">\n            <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"\/sites\/default\/files\/2020-04\/Michael%20Schur%20%28Roman%20Vintoniv%29%20%28002%29.jpg\" width=\"3024\" height=\"2256\" alt=\"Ukraynal\u0131 teleapar\u0131c\u0131 v\u0259 bloger Roman Vintoniv\" typeof=\"Image\" \/><\/p><\/div>\n<\/p><\/div>\n<div class=\"node__text\">\n<p><span><span><span><span lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\"><span>G\u00fcrc\u00fcstanl\u0131 televiziya apar\u0131c\u0131s\u0131 v\u0259 bloger Zura Balan\u00e7ivadze is\u0259 x\u0259b\u0259r ba\u015fl\u0131qlar\u0131na diqq\u0259tl\u0259 baxma\u011f\u0131 m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6r\u00fcr. O, bu yolla onlar\u0131n saxta oldu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdir\u0259 bil\u0259c\u0259yinizi hesab edir. &#8220;Saxta x\u0259b\u0259rl\u0259rd\u0259 ad\u0259t\u0259n sar\u0131 ba\u015fl\u0131qlar olur, yaxud h\u0259ddind\u0259n art\u0131q \u015fi\u015firdilmi\u015f m\u0259lumatlar ehtiva edirl\u0259r. H\u0259m\u00e7inin \u015f\u00fcbh\u0259li m\u0259lumat\u0131 oxudu\u011funuz sayt\u0131 v\u0259 h\u0259min resursun hans\u0131 n\u00f6v m\u0259zmunlar\u0131 d\u0259rc etdiyini t\u0259hlil edin&#8221;, &#8211; dey\u0259 bloger \u0259lav\u0259 edir.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span><span><span><span><span lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\"><span>&#8220;A\u00e7\u0131q-ayd\u0131n yalan\u0131 g\u00f6rm\u0259k asand\u0131r, lakin y\u00fcng\u00fcl d\u0259r\u0259c\u0259li v\u0259 faktlar\u0131n qeyd olundu\u011fu yalan\u0131 ay\u0131rd etm\u0259k daha \u00e7\u0259tindir. M\u00fcxt\u0259lif m\u00f6vzularla ba\u011fl\u0131 ekspertl\u0259rl\u0259 m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259\u015fin. Faktlar\u0131 subyektiv fikirl\u0259rd\u0259n ay\u0131rma\u011f\u0131 \u00f6yr\u0259nin. H\u0259r \u015feyi kor-koran\u0259 q\u0259bul etm\u0259yin. H\u0259r zaman t\u0259r\u0259dd\u00fcd edin, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn v\u0259 suallar verin&#8221;. Ukraynal\u0131 teleapar\u0131c\u0131 v\u0259 bloger Roman Vintoniv fikirl\u0259rini bel\u0259 yekunla\u015fd\u0131r\u0131r.\u00a0\u00a0<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span><span><span><span lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\"><span>Biz Erm\u0259nistan, Az\u0259rbaycan, G\u00fcrc\u00fcstan, Belarus, Moldova v\u0259 Ukraynadan olan jurnalist v\u0259 blogerl\u0259rd\u0259n v\u0259t\u0259nda\u015flara dezinformasiyan\u0131n qurban\u0131na \u00e7evrilm\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259rini payla\u015fma\u011f\u0131 xahi\u015f etdik. Al\u0131nan cavablardan manupulyasiya xarakterli m\u0259lumatlar\u0131n c\u0259ngin\u0259 ke\u00e7m\u0259m\u0259y\u0259 k\u00f6m\u0259k ed\u0259c\u0259k qaydalardan ibar\u0259t siyah\u0131 t\u0259rtib edilmi\u015fdir.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span><span><span><span lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\"><span>H\u0259r zaman bir ne\u00e7\u0259 m\u0259lumat m\u0259nb\u0259yi axtar\u0131n. Bunlar h\u0259m K\u0130V-l\u0259r, h\u0259m sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 yazan jurnalistl\u0259r, h\u0259m d\u0259 ekspertl\u0259r ola bil\u0259r. Ancaq m\u00fctl\u0259q bir ne\u00e7\u0259 m\u0259nb\u0259 olmal\u0131d\u0131r.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span><span><span><span lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\"><span>Az tan\u0131nm\u0131\u015f saytlar\u0131n m\u0259lumatlar\u0131na inanmaq d\u00fczg\u00fcn deyil. H\u0259min m\u0259lumat\u0131 etibarl\u0131, ciddi v\u0259 pe\u015f\u0259kar x\u0259b\u0259r saytlar\u0131nda axtar\u0131n.\u00a0<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span><span><span><span lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\"><span>Sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 saxta m\u0259lumatlara daha \u00e7ox rast g\u0259linir. \u018fks\u0259r vaxtlar saxta m\u0259lumatlar sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 yeni yarad\u0131lm\u0131\u015f bo\u015f hesablardan, yaxud \u00f6zl\u0259rini tan\u0131nm\u0131\u015f x\u0259b\u0259r saytlar\u0131na b\u0259nz\u0259d\u0259n, \u0259slind\u0259 is\u0259 saxta olan m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259n yay\u0131l\u0131r.\u00a0<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span><span><span><span lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\"><span>M\u0259lumata \u0259min deyilsinizs\u0259, onu yaymay\u0131n ki, ist\u0259m\u0259d\u0259n dezinformasiya ax\u0131n\u0131n\u0131n bir hiss\u0259sin\u0259 \u00e7evrilm\u0259y\u0259siniz.\u00a0<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span><span><span><span lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\"><span>\u00d6z\u00fcn\u00fcz\u0259 inan\u0131n v\u0259 sa\u011flam d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259niz\u0259 qulaq as\u0131n. D\u00fc\u015f\u00fcn\u0259n insanlar\u0131 manipulyasiya etm\u0259k \u00e7ox \u00e7\u0259tindir.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><strong><span><span><span>M\u00fc\u0259llif: Viktor Ki\u015fak<\/span><\/span><\/span><\/strong><\/p>\n<\/div>\n<p><strong class=\"node_view\"><\/strong>\n      <\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p><span><span><span><span lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\" lang=\"AZ-LATIN\"><span>\u201cAmerikal\u0131lar bakterioloji silah haz\u0131rlaya bil\u0259rl\u0259r\u201d, \u201cG\u00fcrc\u00fcstan bil\u0259r\u0259kd\u0259n a\u011fcaqanadlar\u0131 x\u0259st\u0259liy\u0259 yoluxdurur v\u0259 Rusiyaya g\u00f6nd\u0259rir\u201d, \u201cG\u00fcrc\u00fc laboratoriyas\u0131nda k\u00fctl\u0259vi \u00f6l\u00fcm hallar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259lumatlar yay\u0131l\u0131b\u201d.\u00a0<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":41037,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[374,376,284],"tags":[],"topic":[],"class_list":["post-41036","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-whats-happening-az","category-tematik-xbr","category-news-az"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.4 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>&#x130;nams&#x131;zl&#x131;q, xaos v&#x259; &#xE7;axna&#x15F;ma. Dezinformasiyan&#x131;n insanlara t&#x259;siri v&#x259; ona qar&#x15F;&#x131; m&#xFC;bariz&#x259; - EU for Azerbaijan<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/namszlq-xaos-v-axnama-dezinformasiyann-insanlara-tsiri-v-ona-qar-mbariz\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"&#x130;nams&#x131;zl&#x131;q, xaos v&#x259; &#xE7;axna&#x15F;ma. Dezinformasiyan&#x131;n insanlara t&#x259;siri v&#x259; ona qar&#x15F;&#x131; m&#xFC;bariz&#x259; - EU for Azerbaijan\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u201cAmerikal\u0131lar bakterioloji silah haz\u0131rlaya bil\u0259rl\u0259r\u201d, \u201cG\u00fcrc\u00fcstan bil\u0259r\u0259kd\u0259n a\u011fcaqanadlar\u0131 x\u0259st\u0259liy\u0259 yoluxdurur v\u0259 Rusiyaya g\u00f6nd\u0259rir\u201d, \u201cG\u00fcrc\u00fc laboratoriyas\u0131nda k\u00fctl\u0259vi \u00f6l\u00fcm hallar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259lumatlar yay\u0131l\u0131b\u201d.\u00a0\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/namszlq-xaos-v-axnama-dezinformasiyann-insanlara-tsiri-v-ona-qar-mbariz\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"EU for Azerbaijan\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-04-17T00:00:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-02-17T16:44:01+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/wp-content\/uploads\/Coronavirus_-Pro-Kremlin-media-002_0.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1280\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"efgdigital\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"efgdigital\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"13 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/namszlq-xaos-v-axnama-dezinformasiyann-insanlara-tsiri-v-ona-qar-mbariz\/\",\"url\":\"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/namszlq-xaos-v-axnama-dezinformasiyann-insanlara-tsiri-v-ona-qar-mbariz\/\",\"name\":\"&#x130;nams&#x131;zl&#x131;q, xaos v&#x259; &#xE7;axna&#x15F;ma. Dezinformasiyan&#x131;n insanlara t&#x259;siri v&#x259; ona qar&#x15F;&#x131; m&#xFC;bariz&#x259; - EU for Azerbaijan\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/namszlq-xaos-v-axnama-dezinformasiyann-insanlara-tsiri-v-ona-qar-mbariz\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/namszlq-xaos-v-axnama-dezinformasiyann-insanlara-tsiri-v-ona-qar-mbariz\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/wp-content\/uploads\/Coronavirus_-Pro-Kremlin-media-002_0.jpg\",\"datePublished\":\"2020-04-17T00:00:00+00:00\",\"dateModified\":\"2021-02-17T16:44:01+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/#\/schema\/person\/8e61f36472c1a07751c0c51b469566db\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/namszlq-xaos-v-axnama-dezinformasiyann-insanlara-tsiri-v-ona-qar-mbariz\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"az-AZ\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/namszlq-xaos-v-axnama-dezinformasiyann-insanlara-tsiri-v-ona-qar-mbariz\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az-AZ\",\"@id\":\"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/namszlq-xaos-v-axnama-dezinformasiyann-insanlara-tsiri-v-ona-qar-mbariz\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/wp-content\/uploads\/Coronavirus_-Pro-Kremlin-media-002_0.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/wp-content\/uploads\/Coronavirus_-Pro-Kremlin-media-002_0.jpg\",\"width\":2560,\"height\":1280,\"caption\":\"&#x130;nams&#x131;zl&#x131;q\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/namszlq-xaos-v-axnama-dezinformasiyann-insanlara-tsiri-v-ona-qar-mbariz\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"&#x130;nams&#x131;zl&#x131;q, xaos v&#x259; &#xE7;axna&#x15F;ma. Dezinformasiyan&#x131;n insanlara t&#x259;siri v&#x259; ona qar&#x15F;&#x131; m&#xFC;bariz&#x259;\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/#website\",\"url\":\"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/\",\"name\":\"EU for Azerbaijan\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"az-AZ\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/#\/schema\/person\/8e61f36472c1a07751c0c51b469566db\",\"name\":\"efgdigital\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az-AZ\",\"@id\":\"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/53d8cb126cff14a5dd568f2dd65fdf3ad9542207d0e197850c88aed5f5464585?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/53d8cb126cff14a5dd568f2dd65fdf3ad9542207d0e197850c88aed5f5464585?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"efgdigital\"},\"url\":\"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/author\/efgdigital\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"&#x130;nams&#x131;zl&#x131;q, xaos v&#x259; &#xE7;axna&#x15F;ma. Dezinformasiyan&#x131;n insanlara t&#x259;siri v&#x259; ona qar&#x15F;&#x131; m&#xFC;bariz&#x259; - EU for Azerbaijan","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/namszlq-xaos-v-axnama-dezinformasiyann-insanlara-tsiri-v-ona-qar-mbariz\/","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"&#x130;nams&#x131;zl&#x131;q, xaos v&#x259; &#xE7;axna&#x15F;ma. Dezinformasiyan&#x131;n insanlara t&#x259;siri v&#x259; ona qar&#x15F;&#x131; m&#xFC;bariz&#x259; - EU for Azerbaijan","og_description":"\u201cAmerikal\u0131lar bakterioloji silah haz\u0131rlaya bil\u0259rl\u0259r\u201d, \u201cG\u00fcrc\u00fcstan bil\u0259r\u0259kd\u0259n a\u011fcaqanadlar\u0131 x\u0259st\u0259liy\u0259 yoluxdurur v\u0259 Rusiyaya g\u00f6nd\u0259rir\u201d, \u201cG\u00fcrc\u00fc laboratoriyas\u0131nda k\u00fctl\u0259vi \u00f6l\u00fcm hallar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259lumatlar yay\u0131l\u0131b\u201d.\u00a0","og_url":"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/namszlq-xaos-v-axnama-dezinformasiyann-insanlara-tsiri-v-ona-qar-mbariz\/","og_site_name":"EU for Azerbaijan","article_published_time":"2020-04-17T00:00:00+00:00","article_modified_time":"2021-02-17T16:44:01+00:00","og_image":[{"width":2560,"height":1280,"url":"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/wp-content\/uploads\/Coronavirus_-Pro-Kremlin-media-002_0.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"efgdigital","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"efgdigital","Est. reading time":"13 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/namszlq-xaos-v-axnama-dezinformasiyann-insanlara-tsiri-v-ona-qar-mbariz\/","url":"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/namszlq-xaos-v-axnama-dezinformasiyann-insanlara-tsiri-v-ona-qar-mbariz\/","name":"&#x130;nams&#x131;zl&#x131;q, xaos v&#x259; &#xE7;axna&#x15F;ma. Dezinformasiyan&#x131;n insanlara t&#x259;siri v&#x259; ona qar&#x15F;&#x131; m&#xFC;bariz&#x259; - EU for Azerbaijan","isPartOf":{"@id":"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/namszlq-xaos-v-axnama-dezinformasiyann-insanlara-tsiri-v-ona-qar-mbariz\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/namszlq-xaos-v-axnama-dezinformasiyann-insanlara-tsiri-v-ona-qar-mbariz\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/wp-content\/uploads\/Coronavirus_-Pro-Kremlin-media-002_0.jpg","datePublished":"2020-04-17T00:00:00+00:00","dateModified":"2021-02-17T16:44:01+00:00","author":{"@id":"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/#\/schema\/person\/8e61f36472c1a07751c0c51b469566db"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/namszlq-xaos-v-axnama-dezinformasiyann-insanlara-tsiri-v-ona-qar-mbariz\/#breadcrumb"},"inLanguage":"az-AZ","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/namszlq-xaos-v-axnama-dezinformasiyann-insanlara-tsiri-v-ona-qar-mbariz\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az-AZ","@id":"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/namszlq-xaos-v-axnama-dezinformasiyann-insanlara-tsiri-v-ona-qar-mbariz\/#primaryimage","url":"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/wp-content\/uploads\/Coronavirus_-Pro-Kremlin-media-002_0.jpg","contentUrl":"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/wp-content\/uploads\/Coronavirus_-Pro-Kremlin-media-002_0.jpg","width":2560,"height":1280,"caption":"&#x130;nams&#x131;zl&#x131;q"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/namszlq-xaos-v-axnama-dezinformasiyann-insanlara-tsiri-v-ona-qar-mbariz\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"&#x130;nams&#x131;zl&#x131;q, xaos v&#x259; &#xE7;axna&#x15F;ma. Dezinformasiyan&#x131;n insanlara t&#x259;siri v&#x259; ona qar&#x15F;&#x131; m&#xFC;bariz&#x259;"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/#website","url":"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/","name":"EU for Azerbaijan","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"az-AZ"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/#\/schema\/person\/8e61f36472c1a07751c0c51b469566db","name":"efgdigital","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az-AZ","@id":"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/53d8cb126cff14a5dd568f2dd65fdf3ad9542207d0e197850c88aed5f5464585?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/53d8cb126cff14a5dd568f2dd65fdf3ad9542207d0e197850c88aed5f5464585?s=96&d=mm&r=g","caption":"efgdigital"},"url":"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/author\/efgdigital\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41036","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=41036"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41036\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media\/41037"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=41036"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=41036"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=41036"},{"taxonomy":"topic","embeddable":true,"href":"https:\/\/eu4azerbaijan.eu\/az\/wp-json\/wp\/v2\/topic?post=41036"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}